Stap 1: Identificeer Inclusive Design-doelen

Maak een overzicht van directe en indirecte stakeholders. Denk aan (kwetsbare) doelgroepen van de te ontwikkelen toepassing, maar ook aan andere groepen of partijen die relevant zijn voor de uitdagingen binnen je project.

Deze techniek staat verder beschreven in de Design Kit van IDEO: Define your audience.

Maak een mindmap waarin je de context van je project beschouwt. Denk na over de doelgroep, de taken, processen en de omgeving van je toepassing.

Instructie

1. Gebruik de categorieën uit deze mindmap als inspiratie en
   vul zelf verder in. Denk in elk geval aan:
   • de mensen die te maken hebben met de toepassing;
   • de taken die daarbij komen kijken en wat dat van mensen vraagt;
   • de fysieke, organisatorische, sociale en maatschappelijke omgeving waarin je toepassing gebruikt gaat worden.
2. Selecteer uit de mindmap belangrijke aandachtspunten voor je proces.
   • Welke doelgroepen, vaardigheden en/of
     omstandigheden behoeven extra aandacht tijdens
     het project?
   • Wat weet je al wel en wat weet je nog niet? Let
     hierbij op aannames die je later in je traject kunt
     toetsen.
   • Welke activiteiten kun je rondom de
     aandachtspunten ondernemen?
3. Neem de mindmap mee naar de volgende fase en gebruik
   hem als kapstok voor verdere verdieping en het verkennen
   van behoeften en wensen.

Speel het Optimaal Digitaal Spel om met je projectteam of stakeholders de focus voor je project vast te stellen. Besteed hierbij extra aandacht aan de categorie Inclusie. Optimaal Digitaal is een workshop in spelvorm.

Verbeter spelenderwijs je (online) dienstverlening

Het spel begint met een duidelijk doel dat je zelf bepaalt. En het eindigt met concrete acties waar je de volgende dag mee aan de slag kan. De essentie van het spel is dat je keuzes maakt. Vervolgens moet je anderen overtuigen van het belang van die keuze , maar je moet je ook verdiepen in de keuzes van je collega’s. Alles draait om discussie met elkaar.

Meer informatie over Optimaal Digitaal, vind je op optimaaldigitaal.gebruikercentraal.nl.

Tips om Inclusive Design-doelen te identificeren:

Bepaal succescriteria voor inclusie op procesaanpak en inspanning.

Elk project heeft een scope qua context, inhoud en toe te wijzen resources. Het is nog niet gebruikelijk om te behalen inclusie-scores toe te wijzen. Ook is het lastig om ontwikkel-inspanningen in te schatten voor het bereiken van bepaalde niveaus. Daarom is het aan te raden om als succescriterium voor inclusie eerder te focussen op het proces en de inspanning om inclusie te bereiken dan puur op een resultaatverplichting (voor meer informatie, zie ook de Rooij, 2016).

Betrek relevante stakeholders liever vroeger dan later.

Dit kunnen mensen of organisaties zijn die zelf ondervinden als een digitale oplossing niet inclusief is richting kwetsbare groepen. Bijvoorbeeld de kwetsbare gebruiker zelf, naaste familie en vrienden, baliemedewerkers, wethouders. "Het betrekken van relevante stakeholders bij (of zelfs voor) aanvang van een project is noodzakelijk voor het creëren van bewustzijn, het aantonen van het belang, en het opmaken van een referentiekader met betrekking tot digitale inclusie. Het is ook nodig om requirements duidelijk en gezamenlijk te prioriteren." (Gerben de Wit, Sysqa)

Werk samen een ontwikkelproces standaard uit.

"Voor een vlot lopend ontwikkeltraject is het belangrijk samen vooraf een duidelijk ontwikkelproces af te stemmen. Enkele principes voor een goed ontwikkelproces zijn: 1) bij de start ook al de tester betrekken zodat samen met de bouwer en de opdrachtgever eenzelfde doel kan worden afgesproken; 2) tussentijds kunnen bijsturen en duidelijk afspreken hoe er met verrassingen kan worden omgegaan; 3) de juiste doelgroep betrekken." (Gerben de Wit, Sysqa).

Meer tips?

Bekijk deze tips van Optimaal Digitaal, het spel waarmee je spelenderwijs je dienstverlening verbetert:

• Tip 100: Maak je aanpak inclusief
• Tip 111: Leg uitgangspunten voor inclusieve dienstverlening vast
• Tip 115: Wees alert op onbewuste uitsluiting